Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Rus ve yabancı resmi belgelerin yasallaştırılması ve kişisel belgelere el konulmasına ilişkin” Rusya Federasyonu Federal Yasasını imzaladı. Devlet başkanının resmi internet sitesinde konuyla ilgili bir mesaj yayınlandı. Yasa daha önce Devlet Duması milletvekilleri tarafından kabul edilmiş ve Rusya Federasyonu Federasyon Konseyi tarafından onaylanmıştı.
Mevcut uluslararası uygulamaya göre, bu prosedürün kaldırılmasına yönelik bir anlaşma bulunmayan yabancı ülkelerin topraklarında belgelerin kullanımı için konsolosluk tasdiki gerekmektedir. Belgelerin basitleştirilmiş tasdikini sağlayan en önemli uluslararası yasa, Rusya'nın da taraf olduğu Lahey Apostil Sözleşmesidir. Ancak, dünyadaki devletlerin ve özerk bölgelerin yaklaşık üçte biri bu sözleşmeye katılmamaktadır. Bu devletler tarafından Rusya Federasyonu'nda düzenlenen belgeleri veya Rus belgelerini kendi topraklarında kullanabilmek için konsolosluk tasdiki gerekmektedir. Rusya Federasyonu için yasallaştırma rejimi şu anda 74 ülke için geçerlidir.
Yasanın getirdiği temel yeniliklerden biri, Sovyet döneminden bu yana yürürlükte olan, vatandaşların bazı kişisel belgelerinin (örneğin çalışma belgeleri) ülkeden ihracına ilişkin yasağın kaldırılması olacaktır. Yeni düzenleyici yasanın açıklayıcı notuna göre, yurtdışına seyahat eden vatandaşların çoğu zaman belgelerini Rusya Federasyonu'nda saklamak için bir yol bulamamakta ya da bu belgelere yurtdışında ihtiyaç duyabilmektedirler.
Yeni yasanın hükümlerine göre Dışişleri Bakanlığı, Rusya Federasyonu topraklarındaki yabancı belgelerin yanı sıra yurtdışında kullanılmak üzere Rus resmi belgelerinin yasallaştırılmasından sorumludur. Yasallaştırma, imzanın gerçekliğini, Rus resmi belgesini imzalayan kişinin yetkisini ve yasallaştırma için sunulan belgeye yapıştırılan mühür veya damganın gerçekliğini doğrulamaya yönelik bir prosedürdür. Prosedürün yürütülmesine ilişkin daha ayrıntılı bir prosedür, bir kanuna dayanılarak çıkarılan Dışişleri Bakanlığı'nın ayrı yönetmelikleri ile belirlenir.
Kanun, konsolosluk tasdik işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesine imkan tanımamaktadır. Yabancıların ve vatansız kişilerin kimlik kartları da bu seçenek kapsamında değildir.
Konsolosluk memurları yabancı belgelerin tasdikinden, Dışişleri Bakanlığı merkez ofisi ve Bakanlığın bölge ofisleri ise yurtdışında kullanılacak Rus belgelerinin tasdikinden sorumlu olacaktır.
Buna ek olarak, yeni yasa, Rusya Federasyonu'ndan ve yabancı bir devletin topraklarından kişisel belgelerin talep edilmesi için bir mekanizma oluşturmaktadır. Bu, Rus vatandaşlarının, yabancıların veya vatansız kişilerin talebi üzerine yapılır. Diğer hususların yanı sıra, medeni durum kayıtlarının, eğitimin, iş deneyiminin, işgücü faaliyetinin vb. devlet kaydı için gerekli olan belgelerle ilgilidir. Yeni yasanın 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Hatırlatmak gerekirse, konsolosluk tasdiki, yurtdışında kullanılacak bir belgenin, o belgeyi düzenleyen ya da oluşturan hükümet yetkililerinin bulunduğu ülkenin yasalarına uygun olduğunu teyit etmeyi amaçlayan, çok aşamalı karmaşık bir prosedürdür. Kural olarak bu işlem, belgenin gerçekliğinin önce düzenlendiği ülkenin dışişleri ve adli makamları, ardından da kullanılacağı devletin konsolosluğu tarafından onaylanmasını içerir. Konsolosluk tasdiki yalnızca belirli bir ülkede kullanmak için gerçekleştirilebilir. Bir belgenin başka bir ülkede kullanılabilmesi için yeniden tasdik edilmesi gerekir.
