İran Ekonomi Bakanı Abdolnasser Hemmati, Intellinews tarafından bildirildiği üzere, gazetecilerle yaptığı son görüşmede İran'ın Mali Eylem Görev Gücü (FATF) ile uyumunun ilerletilmesi konusunda iyimser olduğunu ifade etti. Bakan, İran'ın ekonomik çıkarları için hayati önemde görülen FATF'nin uluslararası standartlarına uyum sağlamak için alternatif yasal yollar izleme çabalarının altını çizdi.
İran birkaç yıldır FATF kara listesinde yer alıyor ve bu durum bankalarının küresel finans sistemine erişimini ciddi şekilde kısıtlıyor. Bu izolasyon İran'ın döviz rezervlerini etkin bir şekilde kullanmasını engellemiş, petrol dışı uluslararası ticaretin maliyetlerini arttırmış ve ekonomiyi zorlamıştır. FATF, Tahran'ı Hizbullah gibi pek çok ülkenin terör örgütü olarak sınıflandırdığı grupları desteklediği iddiasıyla eleştirmiş ve İran'ın uyumluluğa kabul edilmeden önce bu tür bağların koparılmasını talep etmiştir.
Kara listedeki statüsüne rağmen FATF 2016 yılında İran'ın kara para aklamayı önleme (AML) ve terörizmin finansmanıyla mücadele (CFT) tedbirlerindeki eksiklikleri giderme konusundaki kararlılığını kabul etti. O tarihten bu yana İran hükümeti nakit beyanı rejimini uygulamaya koyarak, AML ve CFT yasalarını değiştirerek ve kara para aklamayla mücadele yönetmeliğini kabul ederek kayda değer adımlar attı. Ancak, İran'ın bazı gruplara finansman sağladığı iddiası çözüme kavuşturulmamış olup, tam uyumun önünde büyük bir engel teşkil etmektedir. İran hükümeti hala önemli yasal zorluklarla karşı karşıya. İki kritik yasa tasarısı - Sınıraşan Örgütlü Suçlara ilişkin Palermo Sözleşmesi ve CFT Sözleşmesi - parlamentodan geçti ve hükümetin desteğini aldı ancak Koruyucular Konseyi de dahil olmak üzere daha yüksek yasama makamları tarafından onaylanmayı bekliyor. Bu yasa tasarıları, parlamento ile Koruyucular Konseyi arasındaki anlaşmazlıkları çözmekle görevli olan Uygunluk Değerlendirme Konseyi'ne havale edilmiş ancak incelenmeleri yıllardır ertelenmektedir.
Şubat 2020'de FATF, İran'a yönelik karşı tedbirleri yeniden yürürlüğe koyarak üye devletleri sıkı mali kısıtlamalar uygulamaya çağırdı. Bu hamle İran finans sistemini daha da izole ederek çözüm ihtiyacını artırdı.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın 2024 yılı ortalarında seçilmesi ilerleme umutlarını tazelemiştir. Cumhurbaşkanı, FATF Eylem Planı'nı tamamlama ve İran'a yönelik karşı tedbirlerin askıya alınmasını isteme sözü vererek İran'ın uluslararası mali normlarla ilişkisinde potansiyel bir değişimin sinyalini verdi. Bakan Hemmati, FATF ile devam eden angajmanın ulusal çıkarlarla uyumlu olduğunu yineleyerek, "Bu konuyu izliyoruz... Bunun ülkenin çıkarlarına hizmet ettiğine inanıyorum" dedi. Hemmati ayrıca hükümetin alternatif uyum yollarını araştırmak üzere yakında Expediency Discernment Council'e resmi bir talepte bulunacağını da teyit etti. "Bu konuya farklı bir açıdan yaklaşıyoruz ve Konsey'in değerlendirmesine de sunacağız" diye ekledi.
Bu arada Expediency Discernment Council başkanı Sadeq Amoli Larijani, özel sektör liderleriyle yaptığı bir toplantıda konuyla ilgili yorumda bulundu. Laricani, FATF ve SWIFT kısıtlamalarının pratikteki etkisini küçümseyerek İran'ın 42 FATF tavsiyesinden 40'ını halihazırda uyguladığını belirtti. Laricani, FATF kılavuz ilkelerinin bağlayıcı anlaşmalar olmadığını ve İran'ın ulusal politika hedefleriyle uyumlu hükümleri seçerek benimsemesine izin verdiğini vurguladı. "Sağlam bir uygulama mekanizması, tüm parlamento kararlarının ülkenin stratejik hedefleriyle tam olarak uyumlu olmasını sağlar" diye ekledi. İran hükümeti FATF'ye tam uyumun ekonomik faydalarını siyasi ve stratejik mülahazalarıyla tartarken, Hemmati'nin açıklaması artan ekonomik baskılar karşısında bu zorlukları ele alma konusundaki daha geniş bir kararlılığın altını çiziyor.
