31 Aralık 2025 itibarıyle Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti, yabancı kamu belgeleri için tasdik (yasallaştırma) zorunluluğunu kaldıran 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne taraf oldu. Apostil Sözleşmesi olarak da bilinen bu gelişme, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın resmî portalında yer aldı.
Apostil Neden Gereklidir?
İlk resmî belgelerin ortaya çıkışından bu yana, bu belgelerin düzenlendikleri devlet dışında kullanılmasının çoğu zaman güç olduğu sorunuyla karşı karşıya kalınmıştır. Yabancı makamlar, siyasi nedenlerle ya da belgelerin gerçekliğinin güvenilir biçimde doğrulanamaması sebebiyle, yurt dışında düzenlenen belgeleri her zaman kabul etmeyebilir. Bu sorun, mühürlerin kullanılması, uluslararası anlaşmaların yapılması ve yurt dışındaki diplomatik ve konsolosluk temsilcilikleri aracılığıyla kısmen aşılmaya çalışılmıştır.
Daha sonraki aşamada, ulusal belgelerin yurt dışında kullanılmasına ilişkin sorunlar için genel çözüm olarak konsolosluk tasdiki uygulaması benimsenmiştir. Bu uygulama, belgenin öncelikle düzenlendiği devletin dışişleri bakanlığı veya yetkili başka bir makamı tarafından onaylanmasını, ardından ise belgeyi kabul edecek devletin büyükelçiliği ya da konsolosluğu tarafından tasdik edilmesini içeren karmaşık ve çok aşamalı bir süreçtir.
Birçok durumda bir belgenin öncelikle tasdik edilmesi, ulusal düzeyde onaylandıktan sonra ise ayrıca resmî bir çevirisinin yapılması gerekmektedir. Bu nedenle konsolosluk tasdiki için genellikle en az iki ila üç farklı kuruma başvurulması, birden fazla kez ücret ödenmesi ve belgenin tercüme edilmesi (bazı durumlarda hatta iki kez) zorunlu olmaktadır. Bu süreç zaman alıcı, maliyetli ve karmaşıktır.
Bu süreci basitleştirmek amacıyla, 1961 yılında yabancı kamu belgelerinin tasdik (yasallaştırma) zorunluluğunun kaldırılmasına ilişkin Lahey Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu uluslararası sözleşmeye göre, taraf devletlerden birinde düzenlenen bir belgenin diğer tüm taraf devletlerin egemenlik alanında kullanılabilmesi için yalnızca Apostil şerhinin eklenmesi yeterlidir.
Apostil, bu tasdik türünü kabul eden devletlerde kullanılmak üzere bir belgenin gerçekliğini ve hukuki geçerliliğini doğrulayan, uluslararası düzeyde standartlaştırılmış bir onay şeklidir. Genellikle özel bir mühür veya sertifika biçiminde düzenlenir. Son yıllarda ise, elektronik ortamda düzenlenen ve belgelerin gerçekliğini doğrulayan özel bir dijital kayıt olan elektronik Apostil (e-Apostil) uygulaması da yaygınlaşmıştır.
Bir devlet, belirli bir ülkeden verilen Apostilleri tanımak istemezse, söz konusu ülkenin bu sözleşmeye katılımına itiraz edebilir ya da bu yönde bir beyan açıklayabilir. Bu durumda, ilgili devletler arasında Apostil usulü uygulanmaz.
Apostil işlemi, konsolosluk tasdikine kıyasla çok daha basit ve pratiktir. Ancak çeşitli siyasi ve hukuki nedenlerle, aralarında büyük ülkelerin de bulunduğu birçok devlet uzun süre Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmamıştır. Buna karşın son yıllarda dünya genelinde Apostil uygulamasında adeta bir artış dalgası yaşanmaktadır.
Sözleşme; 2019 yılında Kooperatif Guyana Cumhuriyeti ve Filipinler, 2020 yılında Palau ve Jamaika, 2022 yılında Endonezya ve Suudi Arabistan, 2023 yılında Senegal, Pakistan ve Çin, 2024 yılında Ruanda ve Kanada, 2025 yılında ise Bangladeş için yürürlüğe girmiştir. Cezayir de sözleşmeye katılmış olup, Tayland ise hâlihazırda katılım hazırlıklarını sürdürmektedir.
Öte yandan Endonezya, Apostil uygulamasının adeta bir “elçisi” konumuna gelmiştir. Endonezya makamları, sözleşmeye henüz taraf olmayan ülkelerin de bu uluslararası düzenlemeye katılması için aktif biçimde çağrıda bulunmaktadır.
Vietnam, Apostil Sözleşmesi’ne Nasıl Katıldı?
Vietnam, uzun süre 1961 Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkeler arasında yer aldı. Dinamik bir ekonomik büyümeye sahip olmasına (Vietnam, satın alma gücü paritesine göre dünya genelinde 25. sırada) ve yabancı yatırımlar açısından yüksek bir çekiciliğe sahip olmasına rağmen (dünya genelinde 22. sırada), ülkede hâlâ nispeten zahmetli konsolosluk tasdiki (yasallaştırma) prosedürü uygulanıyordu.
Son yıllarda bu tasdik sistemi, ekonomik gelişim için giderek engel haline gelmeye başladı. 2025 yılında, Vietnam makamları yatırımcılar için bazı idari işlemlerde yabancı belgelerin tasdiki zorunluluğunu kaldırdı. Ancak temel bir çözüm hâlâ gerekliydi.
31 Aralık 2025 tarihinde Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti, Apostil Sözleşmesi’ne katılım belgesini resmen sunmuştur. Sözleşmenin muhafaza makamı Hollanda Dışişleri Bakanlığı’dır. Diğer taraf devletlerden Vietnam’ın katılımına ilişkin herhangi bir itiraz henüz gelmemiştir; buna ilişkin süre altı aydır.
Şu anda 1961 Sözleşmesi’nin 129 devlet tarafından taraf olarak kabul edildiği bilinmektedir. Vietnam için sözleşme 11 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar yabancı belgeler -belli istisnalar dışında- yalnızca önceden konsolosluk tasdiki yapıldıktan sonra Vietnam’da kullanılabilecektir.
Vietnam’da belgelerin Apostil işlemlerinden sorumlu yetkili makam olarak Dışişleri Bakanlığı belirlenmiş olup, özellikle Hanoi’deki Bakanlık Merkezindeki Konsolosluk Servisi ile Ho Chi Minh Şehri Dışişleri Ofisi yetkilidir.
Uzmanların değerlendirmelerine göre, Apostil uygulamasının hayata geçirilmesi, Vietnam’daki idari prosedürleri kolaylaştıracak, yatırım ortamını olumlu yönde etkileyecek ve uluslararası göç süreçleri kapsamında insanların yaşamını kolaylaştıracaktır.
Apostil Sözleşmesi’ne katılım, Parti ve Hükûmet’in idari reformları, dijital dönüşümü ve uluslararası entegrasyonu teşvik etme politikasına uygun bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu uygulamanın, Vietnam’da yabancı kamu belgelerinin kullanımına ilişkin prosedürlerde önemli değişikliklere yol açması, ülkenin uluslararası hukuk ilişkilerindeki konumunu, itibarını ve otoritesini güçlendirmesi; uluslararası örgütlerin önerilerini hayata geçirmesi; iş ortamının iyileştirilmesine, ulusal rekabet gücünün artırılmasına ve dış kaynakların çekilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.
- resmî açıklamasında bulunmuştur Vietnam Adalet Bakanlığı
Bakanlık ayrıca, yetkili birimlerin Vietnam’da Apostil sistemini uygulamak için gerekli mevzuat çerçevesini ve altyapıyı şimdiden geliştirmekte olduğunu da kaydetti.
Apostil Nedir?
Apostil nedir, neden Apostil almamız gerekli ve bunun için nereye başvurmalıyız? - Videomuz Apostille ilgili bilmeniz gereken her şeyi açıklıyor. Yurtdışında kullanmak üzere Apostil yapılması gereken bir belgeniz varsa, Schmidt & Schmiedt her zaman yanınızda. Dünya çapında 100'den fazla ülkede Apostil hizmeti veriyoruz.
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Yurtdışında kullanılacak belgelerin Apostil ve konsolosluk tasdiki işlemleri konusunda size kapsamlı destek sunmaktan memnuniyet duyarız. Schmidt & Schmidt olarak, bu alandaki geniş deneyimimizle tüm gerekli hizmetleri sağlayarak, noter onaylı kopyaların hazırlanmasından, tercümelere, vekaletnamelerin düzenlenmesinden, belgelerin devlet kurumları ve yabancı konsolosluklarda tasdik işlemine kadar geniş bir yelpazede hizmet vermekteyiz. Ayrıca, tamamlanan belgelerin dünya genelindeki çoğu ülkeye teslimatını da gerçekleştiriyoruz. Vietnam ve diğer ülkeler için tasdik ve Apostil işlemleri hakkında daha fazla bilgiyi web sitemizde bulabilirsiniz.
